Εξωσωματική γονιμοποίηση σε φυσικό κύκλο πότε και πως?



Ο στόχος της φαρμακευτικής διέγερσης κατά την εξωσωματική γονιμοποίηση είναι η ανάπτυξη πολλαπλών ωοθυλακίων, ώστε να είναι δυνατή στην συνέχεια η λήψη πολλαπλών ωαρίων. Από αυτά τα ωάρια θα προκύψουν αρκετά έμβρυα, τα καλύτερα από τα οποία θα επιλεγούν για μεταφορά  στην μήτρα, ενώ τα υπόλοιπα θα καταψυχθούν για μελλοντική χρήση.

Image

Σε ποιους απευθύνεται?

Ο φυσικός κύκλος εξωσωματικής γονιμοποίησης απευθύνεται σε γυναίκες που δεν μπορούν ή δεν θέλουν  να υποβληθούν σε διέγερση των ωοθηκών.Οι γυναίκες μπορεί να μην επιθυμούν να υποστούν εκ νέου φαρμακευτική διέγερση και επιλέγουν μια πιο απλή και λιγότερο απαιτητική μέθοδο, όπως ο φυσικός κύκλος IVF.

Επιπλέον, κάποιες γυναίκες έχουν ήδη υποβληθεί σε ισχυρή φαρμακευτική διέγερση χωρίς να παράγουν περισσότερα από ένα ωοθυλάκια. Στην περίπτωση αυτή η επανάληψη της διέγερσης των ωοθηκών δεν έχει νόημα, αφού ένα ωοθυλάκιο θα παραχθεί έτσι και αλλιώς από τον φυσικό κύκλο της γυναίκας.

Τέλος, σε γυναίκες με πολύ λίγα ωάρια στις ωοθήκες (συνήθως γυναίκες μεγαλύτερης αναπαραγωγικής ηλικίας), η FSH τους είναι τόσο υψηλή (>25 IU/L) που δεν έχει απολύτως κανένα νόημα η προσθήκη επιπλέον FSH στον οργανισμό με ενέσεις. Ο σκοπός των ενέσεων FSH είναι να ανεβάσουν τα επίπεδα FSH για να δημιουργηθούν περισσότερα του ενός ωοθυλάκια. Ωστόσο, σε αυτές τις γυναίκες τα επίπεδα FSH είναι ήδη ανεβασμένα.


Μειονεκτήματα εξωσωματικής γονιμοποίησης σε φυσικό κύκλο

Μόνο μια στις τρεις γυναίκες που υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση θα φτάσει στην εμβρυομεταφορά, δηλαδή θα ολοκληρώσει την προσπάθεια της. Αυτό συμβαίνει γιατί το ωάριο μπορεί να μην βρεθεί στην ωοληψία, μπορεί να μην γονιμοποιηθεί, ή μπορεί να μην είναι καλής ποιότητας, ώστε να προχωρήσει το ζευγάρι στην εμβρυομεταφορά. Όλα αυτά μπορεί να συμβούν βέβαια και στην κλασσική εξωσωματική γονιμοποίηση, ωστόσο, εκεί η ύπαρξη πολλαπλών ωαρίων, αντιμετωπίζει τα όποια προβλήματα.

Image

Είναι αλήθεια ότι η κατάψυξη των εμβρύων που προκύπτουν από φυσικούς κύκλους και η μεταφορά τους σε ένα κύκλο, αυξάνει την πιθανότητα εγκυμοσύνης?

Αν και δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα για να απαντηθεί το ερώτημα αυτό, είναι προφανές ότι η προσέγγιση αυτή έχει αρκετές αδυναμίες. Για να μεταφέρει μια γυναίκα πάνω από τα 40 έτη τέσσερα έμβρυα (όπως επιτρέπει ο νόμος της αναπαραγωγής που  ισχύει στην χώρα μας) θα απαιτηθούν πολύ περισσότεροι από 4 φυσικούς κύκλους. Το έμβρυο που προκύπτει κάθε φορά έχει προφανώς την μέγιστη πιθανότητα να δώσει εγκυμοσύνη προτού υποβληθεί στο σοκ της κρυοκατάψυξης και όχι μετά την απόψυξη του.

Στην περίπτωση που το ζευγάρι κάνει πολλαπλούς φυσικούς κύκλους μπορεί ανά πάσα στιγμή να επανεκτιμήσει το σχεδιασμό του για την επίτευξη εγκυμοσύνης, ενώ στην περίπτωση της μεταφοράς πολλαπλών εμβρύων κρυοκατεψυγμένων , όταν αυτά είναι διαθέσιμα, θα πρέπει να περιμένει το πέρας της διαδικασίας για να πάρει νέες αποφάσεις. Αν και τα πρωτόκολλα κατάψυξης- απόψυξης εμβρύων έχουν βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, είναι ακόμα πιθανόν τα πολύτιμα έμβρυα που συλλέγονται με τους πολλαπλούς φυσικούς κύκλους να μη επιζήσουν της απόψυξης.

Για τους παραπάνω λόγους, η πιθανότητα εγκυμοσύνης μετά από, για παράδειγμα, 3 φυσικούς κύκλους στους οποίους μεταφέρεται 1 φρέσκο έμβρυο στη μήτρα, είναι μεγαλύτερη από την πιθανότητα εγκυμοσύνης μετά από μεταφορά 3 κατεψυγμένων, που αποψύχονται μαζί (και που κάποια μπορεί να μην επιζήσουν της απόψυξης).

Image


Ο Στρατής Κολυμπιανάκης είναι Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας και Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και Διευθυντής της Μονάδας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής της Α' Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής στο Νοσοκομείο Παπαγεωργίου.

Στρατής Κολυμπιανάκης 2020